را اگر بخواهيم بنگاريم طول مىكشد ، خاتمهء كار چنان شد كه بسقاويج « 1 » ، ( دال خسكى ) را خدمت حضرت پادشاهى فرستد و كار به مصالحه كند . قائم مقام نيز برحسب امر نايب السلطنه راه‌سپار شد تا به اتفاق ( دال خسكى ) كار مصالحه را ساخته كنند و آخر الامر كار به مصالحه كشيد و صورت آن عهدنامه در ناسخ التواريخ ضبط است و اين عهدنامه مسمى به عهدنامهء تركمان‌چاى است . افسوس كه عهدنامهء گلستان كه در صدارت ميرزا شفيع صدر اعظم بسته شده بود ، منسوخ شد و اين عهدنامه به ميان آمد . سنهء هزار و دويست و چهل و چهار ، به شرحى كه در تواريخ ضبط است به واسطهء گرفتن سفير روس ، كنيز ارمنى تازه مسلمانى را از مسلمانان ، اجماع ملتى شده به حكم مرحوم حاجى ميرزا مسيح مجتهد اعلى اللّه مقامه خواستند كنيز را از خانهء گربايدوف سفير روس « 2 » بيرون آرند ، گربايدوف بدون اطلاع به دولت حكم داد تا گماشتگانش

--> ( 1 ) - پاسكويج ، ايوان فيودوروريچ ، ( 1782 - 1856 م . ) فيلد مارشال روسى ، كنت ايروان و امير ورشو ، از پيشخدمت‌هاى تزار پاول اول بود ، در 1800 وارد نظام شد و به سرعت ترقى كرد . در جنگهاى ايران و روس در 28 - 1826 فرمانده سپاهيان بود ، پيروزى - هايش منجر به معاهدهء تركمان‌چاى گرديد ، ( 1828 ) كه از طرف تزار روسيه آن را امضا نمود 29 - 1828 ، در طى دو جنگ با دولت عثمانى ، قارص و ارزروم را گرفت . در 1830 عنوان كنت ايروان و مقام فيلد مارشالى يافت . در 1831 شورش لهستان را درهم شكست و پس از سقوط ورشو ، كه ضربهء مهلكى به استقلال لهستان بود ، به مقام امير ورشو ارتقا يافت ، و نايب السلطنهء لهستان گرديد . ( 2 ) - گريبايدوف ، آلكساندر ، سرگويج گريبايدوف در 4 ژانويهء سال 1794 م . در شهر مسكو در خانوادهء معروفى متولد شد و پس از اتمام تحصيلات وارد ارتش روسيه گرديد و سپس در سال 1817 به خدمت وزارت امور خارجه درآمد . وى به ادبيات و نويسندگى علاقه داشت و از همان هنگامى كه از تحصيل فراغت يافت ، مقالاتى براى روزنامه‌ها مىنوشت و به مجامع ادبى آمد و شد مىكرد . در سال 1819 م . كه به سمت دبير سفارت روسيه در طهران تعيين شده بود همراه مزاروويچ ، وزير مختار روس به ايران آمد . گريبايدوف از طرف وزير مختار روس مأمور تحويل گرفتن اسرا و فراريان روس در ايران شد و در حدود 158 نفر از آنها را طوعا و كرها به روسيه برد و پس از تحويل آنها دوباره بايران بازگشت . در سال 1826 پس از شروع دورهء دوم جنگهاى ايران و روس ، با سمت منشى سياسى ژنرال -